55,74
48,98
6.536
4.065.787
X Facebook WhatsApp 28 Eylül 2026 0 0

Göbeklitepe’deki definlerin sırrı çözülüyor

11-35 yaş arası

L09-65 numaralı kazı alanında keşfedilen mezarda 35 yaşında bir kadın, 20 ila 30 yaşlarında bir erkek ve 11 ila 14 yaşlarında bir kız çocuğuna ait kemikler tespit edildi. Gömüler, MÖ 8700-8000 arasına tarihleniyor. Mezarların, Göbeklitepe’nin farklı bölümlerinde daha önce bulunan dağınık insan kemiklerinin kökenini yeniden değerlendirme fırsatı sunduğu belirtildi. Araştırmacılar, kalıntıların bir bölümünün ritüellerden ziyade heyelan ve toprak hareketleriyle alana taşınmış olabileceğini değerlendiriyor. Yeni bulguların Göbeklitepe’nin yalnızca bir inanç kompleksi değil, insanların yaşadığı ve ölülerini gömdüğü çok işlevli bir Neolitik yerleşim olarak değerlendirileceği belirtiliyor.

928 kemik nasıl dağıldı?

Araştırmanın dikkat çekici bölümlerinden biriyse Göbeklitepe genelinde bulunan 928 insan kemiği parçasının nasıl olup da geniş bir alana dağıldığına ilişkin. Rapora göre yerleşim zaman içinde büyüdükçe toprak ve molozun eğim boyunca aşağı doğru hareket etmesi, daha yüksek kesimlerdeki mezarlardan çıkan insan kalıntılarını da beraberinde taşıdı. Daha önceki yıllarda bulunan ve tapınaklara bakan evlerin tabanları altındaki ilk sağlam mezarlar bu fikri destekliyor. Böylece kemikler anıtsal yapıların içine ve çevresine yayıldı. Bazı kafataslarında görülen kesik izleri ise, Göbeklitepe’de ölülerin ölüm sonrasında özel işlemlere tabi tutulmuş olabileceğine ilişkin önceki bulguları tamamen ortadan kaldırmıyor. Farklı gömme uygulamalarının varlığını netleştirmek için yeni kemik analizleri ve doğrudan tarihlendirmelere ihtiyaç olduğu belirtiliyor.