Ispanak yemeğinin en can sıkıcı sürprizi bazen ilk lokmada ortaya çıkıyor. Yaprakları defalarca yıkadığınızı düşünürken dişinize gelen küçücük bir kum tanesi bütün keyfi kaçırabiliyor. Çünkü ıspanak toprağa oldukça yakın yetişiyor ve özellikle sapların birleştiği bölümlerde kum, toprak ve çamur kolayca birikebiliyor.
Pazardan gelen ıspanağı demetiyle suyun altına tutmak pratik görünebilir ancak yaprakların arasına sıkışmış toprağa ulaşmak zorlaşır. Öncelikle kök kısmını kesin, sararmış veya bozulmuş yaprakları ayırın ve yaprakları birbirinden açın. Özellikle sapların birleştiği noktalara göz atın. Çamurun en kolay saklandığı yerlerden biri burası. Yaprakları ayırdığınızda su her noktaya çok daha rahat ulaşır ve yıkama işi de hızlanır.
Geniş bir leğeni veya mutfak kabını bol miktarda soğuk suyla doldurun. Ispanakları içine bırakıp elinizle birkaç kez nazikçe hareket ettirin. Yaprakları sıkıştırmak veya hırpalamak yerine suyun içinde serbestçe hareket etmelerine izin verin. Bir süre beklediğinizde yapraklardan ayrılan kum ve toprak kabın dibine çökmeye başlar. İlk suyun sonunda kabın dibinde gördüğünüz tortu sizi şaşırtabilir. Ispanak temiz görünse bile yaprakların arasından oldukça fazla toprak çıkabiliyor.
Ispanak yıkarken çoğu kişinin farkında olmadan yaptığı hata tam olarak burada. Yaprakları suyun içinde temizledikten sonra kabı süzgece boşaltırsanız dibe çöken kum yeniden yaprakların üzerinden geçebilir. Bunun yerine ıspanakları yukarıdan avuç avuç alıp ayrı bir süzgece aktarın. Kirli su ve dipteki tortu kapta kalsın. Kabı temizleyip yeniden soğuk suyla doldurun ve gerekiyorsa işlemi tekrarlayın. Son suyun dibinde kum kalmadığında ıspanağınız da pişirmeye hazır hale gelir.
Ispanak temizlerken suya karbonat ekleyenlerin sayısı oldukça fazla. Kullanmak isterseniz geniş bir kap suya küçük miktarda karbonat ekleyip yaprakları kısa süre bekletebilir, ardından bol temiz suyla durulayabilirsiniz. Ancak kumu yapraktan ayırmak için karbonat şart değil. Soğuk su içerisinde yaprakları hareket ettirmek, kumu dibe çöktürmek ve ıspanağı kirli suyu dökmeden üstten almak çoğu zaman işin en önemli kısmı. Karbonat kullanmanız da tek yıkamada bütün kirlerin ortadan kalkacağı anlamına gelmez.
Sebze yıkarken bol sirke kullanmak yıllardır mutfaklarda uygulanan yöntemlerden biri. Fakat ıspanağın üzerindeki kumu çıkarmak söz konusu olduğunda asıl ihtiyacınız sirke değil, bol temiz su. Üstelik ıspanağı uzun süre yoğun sirkeli karışımda bırakmak hassas yaprakların dokusunu etkileyebilir. Yıkama konusunda en güvenilir ve basit yöntem temiz akan su kullanmak. Yaprakların arasında kum kaldığını görüyorsanız suyu değiştirerek birkaç tur yıkamak çok daha işe yarıyor.
İlk kapta ciddi miktarda kum çıktıysa ikinci yıkamayı atlamayın. Kabı güzelce temizleyip yeniden soğuk su doldurun ve ıspanakları tekrar içerisine alın. Yaprakları birkaç kez hareket ettirip kısa süre bekleyin. Kabın dibini kontrol ettiğinizde hâlâ kum görüyorsanız aynı işlemi bir kez daha tekrarlayabilirsiniz. Burada belirli bir yıkama sayısına takılmak gerekmiyor. Pazardan aldığınız bir demet iki turda tertemiz olabilirken daha topraklı başka bir ıspanak birkaç tur isteyebilir.
Ispanağı güzelce temizlediniz ancak yaprakları sudan çıkarıp doğrudan tavaya doldurduğunuzda bu kez başka bir sorun ortaya çıkabilir. Yaprakların üzerinde kalan bol miktarda su tencereye taşınır ve özellikle sotelemek istediğiniz ıspanağın kendi suyuna eklenir. Yaprakları süzgeçte güzelce süzdürün. Varsa salata kurutucusu kullanabilir veya temiz bir bez ya da kağıt havlu üzerinde fazla nemini alabilirsiniz. Özellikle sarımsak ve zeytinyağıyla tavada kısa süre çevireceğiniz ıspanakta bu küçük işlem daha güzel bir doku elde etmenizi kolaylaştırır.
